Bản Ngòi Hoa, xã Mường Hoa, tỉnh Phú Thọ được bà con bản địa gọi bằng cái tên thân quen là “xóm Ngòi”. Nép mình bên vịnh Ngòi Hoa thơ mộng trên lòng hồ thủy điện Hòa Bình, xóm Ngòi đang trở thành điểm đến yêu thích của du khách mọi miền bởi sự hấp dẫn của cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo. Kể từ khi được công nhận là “Điểm du lịch văn hóa cộng đồng dân tộc Mường” vào năm 2016, xóm Ngòi có bước chuyển mình mạnh mẽ, nhưng không vì thế mà mất đi sự dung dị, mộc mạc của xóm nhỏ bên hồ…

Người dân bản địa kể rằng, từ xa xưa, Ngòi Hoa có tên là “bưa rậm”, có nghĩa là một nơi bằng phẳng tọa lạc trên địa hình gồ ghề, uốn lượn của núi rừng, tạo nên địa thế “tọa sơn, hướng thủy” vô cùng độc đáo. Phía trước nhìn ra mặt hồ mênh mông sóng nước, phía sau là trùng trùng núi đá giữa những tán rừng nguyên sinh thăm thẳm… Không chỉ có cảnh quan kỳ thú, Ngòi Hoa còn được thiên nhiên ưu ái ban tặng bầu không khí mát dịu, trong lành đến tuyệt hảo.

Cư dân của xóm Ngòi Hoa là đồng bào Mường. Từ bao đời nay, bản sắc văn hóa, phong tục tập quán truyền thống được bà con bảo tồn nguyên vẹn. Đến Ngòi Hoa, điều đầu tiên du khách cảm nhận được là sự bình yên với những nếp nhà sàn đặc trưng thấp thoáng sau những rặng cây xa thâm sẫm, lẫn với màu của cỏ cây. Khói lam chiều tỏa ra thơm nồng, gợi lên một cảm xúc cực kỳ khó tả, níu những bước chân du khách. Rồi, tất cả như vỡ òa khi vịnh Ngòi Hoa hiện ra trước mắt, đẹp như bức tranh sơn thủy mê đắm lòng người. Hòa trong cảnh sắc thiên nhiên tuyệt tác đó là tiếng chiêng ngân vang giữa núi rừng, tạo nên bản hòa ca hùng tráng, những điệu múa của các cô gái Mường uyển chuyển chào đón du khách phương xa về với bản…

Đến xóm Ngòi, trải nghiệm không thể bỏ qua là đi thuyền ngắm cảnh lòng hồ. Với chiều dài hàng trăm km cùng vô số hòn đảo lớn nhỏ, chắc chắn sẽ mang lại cho du khách những ấn tượng khó quên. Một hoạt động thú vị trên vịnh là các môn thể thao dưới nước, chèo thuyền kayak, tham gia đánh bắt thủy sản… Cách vịnh không xa là động Hoa Tiên đã được công nhận là di tích danh thắng cấp quốc gia, với kiến tạo địa chất hình thành nên nhiều dải nhũ, măng đá, cột đá muôn màu muôn vẻ. Ngay gần đó là hồ Mắt Rồng còn có tên gọi khác là hồ Hoa Tiên, được nhiều người ví “viên ngọc của núi”.

Từ 2016, bản Ngòi Hoa được UBND tỉnh Hòa Bình (cũ) công nhận là “Điểm du lịch văn hóa cộng đồng dân tộc Mường”, khiến cho sức hấp dẫn của bản ngày càng lan tỏa. Giờ đây, bản đã có đầy đủ các dịch vụ về lưu trú, tổ chức các chương trình team buiding, trekking...., du khách có thể tham gia các hoạt động gắn liền với sinh hoạt thường ngày của người dân. Tham gia cùng chủ nhà làm các món ăn truyền thống địa phương như cơm lam, thịt trâu nấu lá Lồm, chế biến măng cay, đi rừng đào măng… sẽ là những hoạt động thú vị trong những ngày ở bản.

Tới xóm Ngòi du khách được thưởng thức các món ăn đậm đà bản sắc dân tộc như thịt cá nướng, gà đồi, măng rừng, xôi nếp nương, rượu cần…, xem biểu diễn các tiết mục văn nghệ dân tộc đặc sắc.

Một điều khá đặc biệt là điểm du lịch xóm Ngòi kết nối hết sức thuận tiện bởi hệ thống giao thông đường thủy tới đền ChúaThác Bờ, điểm du lịch tâm linh nổi tiếng. Chính vì điều này, nhiều du khách đã gọi bản Ngòi là “một hành trình, nhiều điểm đến”.